BİLİYOR MUYDUNUZ? / Bir yolcu uçağında ilk 'kabin içi film gösterisi'

Günümüzün hava yolu müdavimleri, baş döndürücü bir teknolojinin ürünü olan Boeing ve Airbus uçaklarının konforlu gövdelerinde çok kanallı stereo müzik yayınlarından, ön koltuklara gömülmüş LCD ekranların üzerindeki birkaç tuşa basarak en yeni vizyon filmlerini izlemeye kadar her türlü görsel-işitsel hizmete fazlasıyla alışkınlar...

Pekiyi, süresi iki saati aşan ülke içi ve dışı uçuşlarda yolculara sıkılmamaları için "film izletme" geleneği tam olarak ne zaman ortaya çıkmış, hiç düşündünüz mü?

Yeni Şafak Sinema Sayfası olarak, film işletmeciliği tarihinin en ilginç dönüm noktalarından biri konumundaki bu teknik gelişmeyi de sizler için araştırdık ve en sonunda doğru başlangıç bilgilerine ulaştık.

"Ticarî bir yolcu uçağında yolculara film gösterimi" uygulaması, tarihte ilk kez 6 Nisan 1925 günü yürürlüğe girmiş. İngiltere'nin günümüzde artık varolmayan Kraliyet Havayolları şirketi (Imperial Airways / 1924-1939 yılları arasında faaliyet gösterdi), Londra'dan Paris'e gerçekleştirdiği düzenli seferlerde o gün ilk kez gövdenin ön tarafına, pilot kabininin giriş kapısının üzerine gerilen küçük bir beyazperdede sinema filmleri oynatmaya başlamıştı. Film gösterimleri, o dönemde yeni yeni kullanılmaya başlanan yarı-profesyonel 16 mm'lik sinema makineleriyle yapılırken, ortamı loşlaştırmak ve bu sayede projeksiyonu rahatça izlenir kılabilmek için de yolculara gösterimler sırasında yan camlardaki küçük kumaş perdelerin kapatılması tavsiye edilmekteydi. Bu arada, Londra-Paris seferinde kullanılan uçak ise Birinci Dünya Savaşı'nda Almanlar'a karşı bombardıman uçağı olarak hizmet vermiş bir Handley-Page'di ve bu dar gövdeli taşıt üskünkörü bir modifikasyonla yolcu uçağına dönüştürülmüştü.

Kayıtlara göre, Kraliyet Havayolları'nın 6 Nisan 1925 günkü tarifeli uçuşunda konuklarına sunduğu ilk film de "Sherlock Holmes" karakterinin yaratıcısı ünlü İngiliz yazar Sir Arthur Conan Doyle'un aynı adlı romanından Amerikalı yönetmen Harry O. Hoyt'un beyazperdeye uyarladığı "Kayıp Dünya" (The Lost World) adlı fantazi/bilim-kurgu türündeki yapıttı. Ülkesi ABD'de bile ticarî gösterime 22 Haziran 1925'de çıkan bu bol dinozorlu, siyah-beyaz ve sessiz filmin henüz iki ay öncesinden bir uçuşta izletilmesi ise uçak içi gösterimlerde çok yeni tarihli filmlerin programa konulması geleneğini başlatan öncü bir uygulama olarak kabul edilebilir.

Öte yandan, seferlerde düzenli film gösterimleri başlatıldıktan sonra, uçuş ekibinin diğer rutin görevlerinin yanı sıra kabinin arka taraflarına yerleştirilen bir sinema makinesine film makarası takma, film oynatma ve gösterim bittikten sonra ekipmanı toparlama gibi ekstra görevlerin eğitimini alması da gündeme geldi. Ancak, o dönemde üretilen sinema filmlerinin şeritlerinde son derece yanıcı ve parlayıcı bir malzeme olan nitrat bulunduğundan, bazı havacılık uzmanları kolayca tutuşabilir bir iç dekorasyona sahip yolcu uçaklarına film gösterimi yapılmasına şiddetle itiraz edeceklerdi. Bu konudaki tartışmalar da uçaklarda kayda değer bir kaza yaşanmaksızın, 1940'larda daha güvenli bir hammadde olan asetat tabanlı filmlerin icadına kadar sürdü.

YAYIN TARİHİ: 04.02.2012

Bu haber 27 defa okundu.
<< Önceki || Sonraki >>